Ateşin Düştüğü Yer / Where Fire Has Struck / Birîndar Bi Birîna Xwe / Կրակին Ինկած Տեղ

Ateşin Düştüğü Yer
Türkiye İnsan Hakları Vakfı 20. Yıl Sergisi
Türkiye İnsan Hakları Vakfı’nın 20. kuruluş yıldönümü dolayısıyla ve ‘Sürmekte Olan Toplumsal Travmayla Baş Etme Projesi’ kapsamında Depo’da geniş katılımlı bir etkinlikler dizisi düzenleniyor.
Ateşin Düştüğü Yer, insan hakları ihlalleri konusunda toplumsal belleği canlı tutmayı ve hakikatle yüzleşme sürecine katkıda bulunmayı amaçlıyor.
Gönüllülük esasında düzenlenen bu etkinlikler dizisi kapsamında bir sergi yer alacak, konu etrafında seminerler düzenlenecek, belgesel film gösterimi gerçekleştirilecek ve bir katalog yayınlanacak.
9 Mart 2011’de saat 18.30’da açılacak sergi, 10 Mart-22 Nisan 2011 tarihleri arasında izlenebilir.
Ateşin Düştüğü Yer
10 Mart-22 Nisan 2011
Tophane-İstanbul
Where Fire Has Struck
An Exhibition on the 20th Anniversary of the Human Rights Foundation of Turkey
Where Fire Has Struck is a series of events organized on the occasion of the 20th anniversary of the Human Rights Foundation of Turkey and as part of the Project ‘Dealing With Continuing Social Trauma.’
The events have been organized with the purpose of raising awareness regarding human rights violations in social memory and contributing to the process of confronting the truth. The series of events, realized on a voluntary basis, includes an exhibition, several seminars, a documentary film program and the publication of a catalogue. The exhibition opens on 9
March 2011 at 6.30 pm, and may be visited from 10 March to 22 April.
Where Fire Has Struck
10 March-22 April 2011
Tophane-Istanbul
Birîndar Bi Birîna Xwe
Pêşangeha Weqfa Mafên Mirovan A Tirkiyeyê ya Salvegera 20’emîn
Bi boneya 20’emîn salvegera Weqfa Mafên Mirovan A Tirkiyeyê û di çarçoveya “Projeya Çareserkirina Travmayên Civakî yên ku Didomin” li Depoyê em ê rêzeçalakiyên bi beşdariyeke berfireh li dar bixin. Armanca Birîndar Bi Birîna Xwe zindîhiştina bîra civakî ya der barê binpêkirinên mafên mirovan de û beşdariya pêvajoya rûbirûbûna rastiyan e. Ev çalakî li gor bidiliyê tên lidarxistin. Di çarçoveya van çalakiyan de, dê pêşangehek bê lidarxistin, dê di der barê mijarê de semîner bên lidarxistin, dê pêşandana belgefîlman pêk bê û dê pirtûkçeyek bê weşandin.
Pêşangeh dê 9’ê Adara 2011’an saet di 18.30’yan de li dar bikeve û di navbera 10’ê Adarê û 22’ê Nîsana 2011’an de vekirî be.
Birîndar Bi Birîna Xwe
10 Adar-22 Avrêl 2011
Tophane-Stenbol
Կրակին Ինկած Տեղ
Թրքական Մարդկային Իրաւունքներռւ Հաստատութեան 20. Տարւոյ ցուցահանդէս.
Թրքական մարդկային իրաւունքներու Հաստատութեան 20. տարեդարձի եւ հաւաքականութեան աղետներու դէմ պայքարելու ծրագրին փովանդակութեան ՙՏէփօ՚ի մէջ լայն տարածութեամբ գործունեութեան շարքեր տեղի կ՛ունենայ:
“Կրակին Ինկած Տեղ” նպատակն է, մարդկային իրաւունքներու խանգարման նիւթերու շուրջ հաւաքականութեան ուշադրութիւնը գրաւել, անմոռանալի դարձնել, միշտ արթուն պահել, մարդոց հանդէպ կատարուած անիրաւութիւններ.
Այս նիւթերու շուրջ ցուցահանդէսներ, հաւաքոյթներ, վաւերական շարժանկարներ, գրքոյկ մը պիտի հրատարակուի. Ձուցահանդէսը պիտի սկսի 9 Մարտ 2011, ժամը 18.30’ ին.
Կրակին Ինկած Տեղ
10 Մարտ – 22 Ապրիլ 2011
Թօփհանէ – Իսթանպուլ
Sergide yeralan işlerim / My works on exhibition


(Üç ayrı kimliğiyle Abdülkadir Aygan’ın ya da Türkiye’nin karanlık 22 yılının portresi / The portrait of Abdülkadir Aygan with his all three different identities or Turkeys 22 dark years)
Hakan Akçura
210.35′ /, Stockholm, Haziran/June 2008


Kürtçe Dersi 1 / Kurdish Lesson 1
Hakan Akçura
28’’, Stockholm, Temmuz/July 2010


Kürtçe Dersi 2 /Kurdish Lesson 2
Hakan Akçura
22’’, Stockholm, Temmuz/July 2010



Katalog yazılarından:

“…
Kürt Sorunu ve Yansılamaları
Kürt sorunu neredeyse iki yüz yıllık bir tarihsel arka plana sahipken, bugünkü seyrini hâlâ şiddet referanslı politikaların gölgesine sıkıştırılmış biçimde sürdürüyor. Tek dil, tek vatan, tek millet, tek bayrak söyleminin egemen kılınmak istendiği siyasal zeminde, anadilde eğitim meselesi sorunun haklarla ilgili perdesini kaplayarak halen güncel politikaların ana konusu olmayı sürdürüyor. Kürtçe’nin resmî (anayasal) güvence altına alınması ve temel eğitim dili haline getirilmesi yönündeki bütün istekler yine halen tek’çi yaklaşımın penceresinden tehdit olarak algılanmaya devam ediyor. Ortada halen Kürtçe ve onun akıbetine ortaklık eden diğer dillerin kamusal ve resmî alanda değil de sadece özel alanda konuşma dili olarak kalmasını telkin eden bir yaklaşım olduğu aşikâr. Bu çatışmanın altındaki politik vurguyu çekip aldığımızda ve olayı salt dil üzerinden değerlendirdiğimizde bile, eğitimi yasak olan bir dilin nasıl yok olup gittiğini, sergi sırasında yaşanan çeviri meselesinde de yaşamış olduk. Sergi için hazırlanan basın duyurusu ve katalog metinlerinin diğer dillere (Ermenice, Kürtçe, Süryanice, Çerkezce, Arapça gibi bu coğrafya orijinli diller) çevirisi söz konusu olduğunda çeviriyi üstlenebilecek insanların azlığına ve çevirilerde birbiriyle çelişik anlamların çıktığına şahit olduk. Bu kısa tecrübe, şu soruyu gün yüzüne çıkarmıştı: Anadolu’daki kadim diller otantik/kültürel/müzelik bir çerçeve içinde mi tutulacak, yoksa kendilere hayatın her alanında etkin, yaşayan ve asla yok olmayan bir gelecek şansı tanınacak mı?
Bu soruya sergi dahilinde farklı açılardan yaklaşan sanatçılar, problemin tartışma düzeyindeki önemine işaret ediyor. Resmî ağızların dilinden meseleyi tersyüz eden Hakan Akçura, büyük emek isteyen çalışmasında sesleri kesip birleştirerek Başbakan R.Tayyip Erdoğan ve Genelkurmay eski başkanı İlker Başbuğ’a kendi seslerinden Kürtçe sloganlar attırmaktadır. Başbakan Erdoğan anadilin önemine dair bir cümle kurarken, İlker Başbuğ da “Şehitler Ölmez” demektedir. Sanatçı Akçura, “Kürtçe Dersi 1” ve “Kürtçe Dersi 2” adlı videolarında hangi dilde olursa olsun bütün kutsallıkların birbirine eşit ve benzer duygulardan beslendiğini yönetici elitlere kendi seslerinden hatırlatıyor.
…”

Acıya Göz Katmak
 – Fırat Arapoğlu Erden – Kosova Mahmut Koyuncu
“…
Kêşeya Kurdan û Olandina Wê
Kêşeya kurdan çawa ku bi qasî dused salan rabirdûyeke wê ya dîrokî heye,  rêveçûna wê ya îro di siya polîtîkayên bi şîddet de ye.  Di zemîna siyasî ya ku, gotina yek ziman, yek niştiman, yek netewe, yek ala meseleya perwerdehiya bi zimanê zikmakî  dipêçe û heta îro dibe mijara bingehîn a polîtîkayên rojane. Daxwaza bila kurdî têkeve bin ewlehiya fermî (makezagonî) û di perwerdehiyê de bibe zimanê bingehîn heta îro jî ji aliyê nêzikbûna tekparêz wekî geflêxwarin tê fêmkirin. Nêzikbûneke wisa heye ku dixwazin kurdî û zimanên di rewşa wê de, ne di qada giştî û fermî de, tenê di qadeke taybet be were axaftin. Em balbirina polîtîk ji binê vê pevçûnê derxin û bi çavê zimên li meseleyê binihêrin û binirxînin jî, me di meseleya wergera tekstên pêşangehê de jî dîtin ku zimanekî ku perwerdehiya bi wê qedexe ye, bê çawa winda dibe biçe. Dema wergera daxuyaniya çapemeniyê û tekstên katalogê li zimanên wekî ermenkî, kurdî, suryanî, çerkezî, erebî werin wergerandin hat rojevê me dît ku wergêr çi qasî kêm in û di wergeran de hin nakokî dertên. Vê tecrubeya kurt ev pirs anîbû rojevê, zimanên qedîm ên Enetolyayê dê di çarçoveya otantîk/çandî/muzeyî de de bin an jî dê derfet ji wan re werin terxankirin ku di her qadên jiyanê de çalak bin û winda nebin?
Hunermendên ku bi ruwangeyên cihê nêzî vê meseleyê bûn, bala me birin ser asta nîqaşa kêşeyê. Hakan Akçûra yê ku ji zimanê rayedarên fermî meseleyê bermeqlûb dike, di xebata xwe ya giranbiha de hin dengan li ser hev siwar dike û bi Serokwezîr R. Tayyîp Erdogan û Sererkanê kevn Îlker Başbûg sloganên kurdî dide qîrandin. Serokwezîr Erdogan hevokekê li ser girîngiya zimanê zikmakî saz dike, Îlker Başbûg jî dibêje “Şehîd Namirin”. Hunermend Akçûra bi vîdeoyên xwe yên bi navê “Dersa Kurdî 1” û “Dersa Kurdî 2” bi dengê elîtên rêveber bi xwe tîne bîra me ku bi kîjan zimanî dibe bila bibe hemû pîrozî wek hev in û ji heman kaniya hestan avê vedixwin.
…”

Ku Mirov Çavekî Bide Êşê – Fırat Arapoğlu Erden – Kosova Mahmut Koyuncu

Sergi katılımcıları /Participants
A77 Kolektifi
19 Ocak Kolektifi
Abdo
Ahmet Öğüt
Ali Bozan
anti-pop
Antonio Cosentino
Armağan Pekkaya
Arzu Aydın Deveci
Arzu Başaran
Aşkın Adan
Atıl Kunst
Aylin Kuryel
Azra Deniz Okyay
Banu Cennetoğlu
Barış Doğrusöz
Barış Eviz
BEKS
Berat Işık
Borga Kantürk
Buket Özsoy Güreli
Burak Arıkan
Burak Delier
Burak Karacan
Çağrı Saray
CANAN
Cemil Cahit Yavuz
Cengiz Tekin
Deniz Rona
Derya Sayın
Dilek Winchester
Dilşat Zulkadiroğlu
Eda Gecikmez
Elçin Ekinci
Emre Zeytinoğlu
Endam Acar
Ender Özkahraman
Erdağ Aksel
Erdal Duman
Erinç Seymen
Erkan Özgen
Erkin Gören
Esat Cavit Başak
Eşber Karayalçın
Evrim Özarslan
Extramücadele
Eyüp Öz
Fatih Pınar
Fatih Tan
Ferhat Özgür
Fikret Atay
Fulya Çetin
Gencer Yurttaş
Gülsün Karamustafa
Ha za vu zu / Hafriyat
Hakan Akçura
Hakan Gürsoytrak
Hale Tenger
Halil Altındere
Harald Naegeli
Harun Antakyalı
Helin Anahit
Huri Kiriş
İlhan Sayın
İnci Furni
İnsel İnal
İpek Duben
İrfan Önürmen
Itır Demir
Juan Botella Lucas
Kadir Çıtak
Kardelen Fincancı
Kemal Gökhan Gürses
Kemal Özen
Korkut Canpolat
Manuel Çıtak / Şebnem İşigüzel
Mehmet Ali Boran
Mehmet Çeper
Mehmet Fahracı
Mehtap Yücel
Memet Güreli
Mehmet Öğüt
Metin Üstündağ
Müge Akçakoca
Murat Akagündüz
Murat Başol
Murat Morova
Murat Tosyalı
Mürüvvet Türkyılmaz
Nalan Yırtmaç
Nancy Atakan
Nazım Ünal Yılmaz
Nazım Dikbaş
Neriman Polat
Nihan Çetinkaya
Nurcan Gündoğan
Oda Projesi
Orhan Cem Çetin
Özgür Erkök
Özlem Demirtaş
Özlem Gök
Rafet Arslan
Selçuk Fergökçe
Selda Asal
Selim Birsel
Şener Özmen
Şerif Kino
Serpil Odabaşı
Sevil Tunaboylu
Şaban Dayanan
Şevket Sönmez
Suat Öğüt
Süreyya Acar
Tan Cemal Genç
Tan Oral
Taner Güven
Tayfun Serttaş
Turgut Yüksel
Ümit Kıvanç
Vahit Tuna
Veysi Altay
Volkan Aslan
Yasemin Özcan Kaya
Yeşim Ağaoğlu
Yonca Saraçoğlu
Yücel Can
Zeren Göktan
Zeynep Özatalay
Zeyno Pekünlü

Katalog yazarları / Catalogue writers
Emre Zeytinoğlu
Erden Kosova
Eren Keskin
Fırat Arapoğlu
Mahmut Koyuncu
Murat Çelikkan
Nazan Üstündağ
Necmiye Alpay
Orhan Miroğlu
Öztürk Türkdoğan
Şebnem İşigüzel
Şebnem Korur Fincancı
Tanıl Bora
Ümit Kıvanç
Yıldırım Türker

Pai 2010-2011 in Thebes, Greece

On the 27th of December the PAI 2010 events will be presented in the Conference Center of Thebes followed by the announcement of the PAI 2011 events in Samothrace, Thebes, Magna Grecia in Italy and, possibly, Alexandria Egypt. Polyxene Kasda will speak about the PAI “borderline phenomenon”, Constantin Angelou will present a video art based on the theme of Pratolaos, and Aggeliki Casdas will give a violin performance along with the projection of Hakan Akçura’s documentary on PAI 2010 in Samothrace.

Org. City Cultural Events Network

Curator of the event in Thebes: Constantin Angelou

«ΠΑΙ» ΘΗΒΑ 2010

Ανεξάρτητο Πολιτιστικό Δίκτυο Πόλεων

ΑλεξανδρούποληΣαμοθράκηΠάτμοςΘήβα Αθήνα

τίτλος εκδηλώσεων: «ΑΙΩΝ ΠΑΙΣ ΕΣΤΙ ΠΑΙΖΩΝ»

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ:

Το Ανεξάρτητο Πολιτιστικό Δίκτυο Πόλεων «ΠΑΙ» με την υποστήριξη του Συλλόγου Μικρασιατών Θήβας διοργανώνει βραδιά για την αφύπνιση του πολιτισμού και της δημιουργίας. Στην εκδήλωση θα υπάρξουν μουσικά, ποιητικά, εικαστικά και θεατρικά δρώμενα αλλά και ένα κάλεσμα δράσης για την πολιτιστική αναγέννηση του τόπου μας. Συγκεκριμένα θα παρουσιαστούν:

  • προβολή ποιητικού ντοκιμαντέρ του ΗΑΚΑΝ AKCURA από τα δρώμενα του δικτύου στη Σαμοθράκη.
  • Επίδειξη από παιδιά χαμένων παιδικών παιχνιδιών από την Μικρά Ασία.
  • Προβολή έργου βίντεο τέχνης του εικαστικού ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΑΓΓΕΛΟΥ με θέμα την χαμένη σχέση του παιχνιδιού με τον πολιτισμό. Τίτλος «Η γέννηση του Πρατόλαου».
  • Ανάγνωση ποιητικού αποσπάσματος από το έργο «ΠΑΙ» της συγγραφέως και εικαστικού ΠΟΛΥΞΕΝΗΣ ΚΑΣΔΑ, πλαισιωμένο από μουσικό έργο ειδικά εμπνευσμένο για την βραδιά από την σολίστ βιολιού ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΑΣΔΑ.
  • Ανακοίνωση διακήρυξης για την πολιτιστική αναγέννηση του τόπου μας. Στόχος μια άλλη στάση απέναντι στον πολιτισμό αλλά και η προβολή της αρχαίας κληρονομιάς ως παράδειγμα για δράση έναντι της ασχήμιας των σύγχρονων πόλεων.
  • Ανακοίνωση των διεθνών δράσεων του δικτύου το 2011.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το απόγευμα στις 27 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΗΒΑΣ

ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

(με αφορμη την παγκόσμια ημέρα του παιδιού)

  • Έκθεση τέχνης παιδιών της πόλης με θέμα το Ηράκλειο ρητό «ΑΙΩΝ ΠΑΙΣ ΕΣΤΙ ΠΑΙΖΩΝ». (έναρξη: Παρασκευή 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟY, αίθουσα εκδηλώσεων 5ου γυμνάσιου Θήβας)
  • Κατασκευές παιδιών και μεγάλων που τοποθετούνται στο δάσος ως επίκληση στις δυνάμεις της φύσης και επιπλέον ως διαμαρτυρία για την καταστροφή και εγκατάλειψη του περιβάλλοντος αλλά και της αρχαίας πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης μας (Σάββατο 11 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟY, 9.00 πμ., Δάσος Μοσχοποδίου)

Η Επιμέλεια των εκδηλώσεων της Θήβας θα είναι του Κωνσταντίνος Αγγέλου μέσα στο γενικό σκεπτικό της Πολυξένης Κασδά.

Ένα ευχαριστώ στον Δημήτρη Αλεξάνδρου και στον Σύλλογο Μικρασιατών.

Περισσότερα άρθρα και δράσεις για το θέμα στο http://www.artooth.gr/

http://blip.tv/play/gpRIgoK%2BQgI

VİDEFESTA’10 programıyla göz kamaştırıyor



Bu sene “Arşivleme Humması / Archive Fever” ana başlığını taşıyan VİDEFESTA’10 Uluslararası Medya Sanatları Festivali, 22-28 Kasım tarihleri arasında Ankara’da düzenleniyor ve görünüşe bakılırsa Ankara’lı videoseverlerin yorulmak bilmez “yer/yol/yordam göstericisi”, merak ve bilgi gidericisi, festival düzenleyicisi Ege Berensel, bu kez de Özge Çelikaslan’ı yanına alarak, Goethe Institute Ankara’nın verdiği destekle, bize yine çok zengin bir festival programı sunuyor.

40jahrevideokunst.de (Dijital Miras: 1963 Yılından Günümüze Almanya’da Video Sanatı), Başa Sar ve Başlat (İngiliz Video Sanatının İlk Yılları), İktidar Hakkında Bir şey (1990’lardan 2000’lere Rus Video Sanatı) ve Türkiye Video Sanatının Kısa Tarihi, Festival’in dört temel bölümünün adları.

Festival benim 2010 yapımı Kürtçe Dersi 1, Kürtçe Dersi 2 isimli iki kısa videomu, 2006 tarihli İsveç Göçmen Dairesi’ne Açık Mektup ve 2007 tarihli iki bölümlü Günaydın isimli video performanslarımı sergileyecek. Sözkonusu dört işim de Türkiye’de ilk kez sergileniyor.

Festivalin basın bülteni şöyle:

VİDEFESTA’10 22-28 tarihleri arasında Ankara’da “Arşivleme Humması” temasıyla Video/Yeni Medya sanatının çok önemli işlerini sergileyecek-gösterecek. Joseph Beuys’un Documenta 5’te yaptığı performansın video kaydından, Ulrike Rosenbach’ın hiç bilinmeyen işlerine, Alp Zeki Heper’in 60’larda yaptığı deneysel kısa filmlerin remixinden, Bilge Karasu’nun Ankara Radyosu tarafından kaydedilen “Çeşitlemeli Korku” ses işine kadar 104 sanatçının 129 işi izleyici karşısına çıkacak.

Bu yıl ilki düzenlenen VİDEFESTA’10 Uluslararası Medya Sanatları Festivali bu yılki teması “Arşivleme Humması”. Bu festival için dört ayrı video arşivleme ve tarih projesi festivale davet edildi: 40jahrevideokunst.de (Dijital Miras: 1963 Yılından Günümüze Almanya’da Video Sanatı), Başa Sar ve Başlat (İngiliz Video Sanatının İlk Yılları), İktidar Hakkında Bir şey (1990’lardan 2000’lere Rus Video Sanatı) ve Türkiye Video Sanatının Kısa Tarihi, Festival’in dört temel bölümünün adları.

40jahrevideokunst.de (Dijital Miras: 1963 Yılından Günümüze Almanya’da Video Sanatı) bölümünde Joseph Beuys’un Documenta 5’te yaptığı performans Video kaydı olmak üzere yeni restore edilen bilinmeyen iki videosu, Video sanatının kurucularından Klaus vom Bruch ve Ulrike Rosenbach’ın 1970lerde yaptığı hiç bilinmeyen çalışmaları, Başa Sar ve Başlat (İngiliz Video Sanatının İlk Yılları) bölümünde Tina Keane’den John Adams’a İngiliz Video sanatının önemli işlerinden bir toplam, İktidar Hakkında Bir şey (1990’lardan 2000’lere Rus Video Sanatı) bölümünde Oleg Kulik’ten ZERGUT Gruba iktidar ilişkilerini sorgulayan Rus Video sanatı örneklerine, Türkiye Video Sanatının Kısa Tarihi bölümünde Alp Zeki Heper’in 60’larda yaptığı deneysel kısa filmlerin remixinden, Bilge Karasu’nun Ankara Radyosu tarafından kaydedilen “Çeşitlemeli Korku” ses işine kadar önemli ve ilk kez izleyici karşısına çıkacak 128 iş gösterilecek.

VİDEFESTA’10’nun bu seneki çerçeve kavramı “Arşivleme Humması”, Derrida’nın Mal d’Archive kitabında kullandığı bir kavramdan geliyor. Derrida burada arşivin, arşivciliğin bir yapısökümüne girişirken, özellikle sayısal saklama teknolojilerinin, internetin arşivselliği ne hale getirdiğine değiniyordu. Lev Manoviç Veritabanı Anlatısı kavramıyla veritabanı mefhumunun video üretim süreçlerini nasıl dönüştürdüğünü göstermişti. Dizga Vertov Kameralı Adam’ı dev bir Kinok ordusunun çektiği binlerce filmlik bir arşivden devşirmişti. Esfir Shub Buluntu Film fikri yoluyla arşivseliği ilk kez film üretimine soktu. Heidegger 1967’de Wegmarken’in girizgâhına not düşmüştü: Belki de tarih ve tarihin bize sundukları tek tipleşmiş enformasyon deposundaki yerini kolayca alacak ve böylece denetim altındaki insanlığın kaçınılmaz olarak muhtaç olduğu planlamanın hizmetine sunulacak. Bu enformasyon telaşı içinde düşünme de sonlanacak mı, yoksa düşünmenin kökenleri tarafından sunulan, kendisinden bile saklanmış bir yeraltı geçidi onun misyonu için korunmuş mudur, bir soru olarak kalacak. Bu arşivleme, tasnif ve saklama ideolojileri bu seneki festivalin sorusu olacak.

Hollanda Başkonsolosluğu’nun ve Goethe-Institut Ankara desteği ile yürütülecek festivalin bu seneki sergi ve program yapımcısı Ege Berensel. Goethe-Institut Ankara’da yapılacak festivalin tüm gösterimleri ücretsiz olarak izlenebilir.

Festivalin belki de en çarpıcı bölümü olan “40jahrevideokunst.de” Goethe Institute Ankara sitesinde şöyle tanıtılıyor:

RECORD > AGAIN!
40jahrevideokunst.de
Dijital Miras: 1963 Yılından Günümüze Almanya’da Video Sanatı

“40jahrevideokunst.de” Federal Kültür Vakfı’nın, Wulf Herzogenrath öncülüğünde hayata geçirilen bir projesidir. Goethe-Institut bu işbirliği çerçevesinde DVD inceleme edisyonunun uluslararası aktarımını üstlenmiştir.

Günümüzde video tarihinin araştırılması öncelikle, son on yirmi yılın görsel-işitsel materyalinin yeniden izlenebilir hale getirilmesi anlamına gelmektedir. Pek çok materyal müze depolarında, sanatçı atölyelerinde unutulmuş, hiç izlenememiştir. Tuhaf dörtgen ya da beşgen kasetlerdeki pek çok kayıt ya yok olmuş ya da bozulmuştur. Zaten bantlar yavaş yavaş eriyip yapışmaya başladığından zar zor çalıştırılabilmektedir. Bu tahribata bir son vermek amacıyla 2004 yılında Karlsruhe Sanat ve Medya Teknolojisi Merkezi’nde, tedavülden kalkmış video sistemleri için bir laboratuvar kurulmuştur. İşler durumda olan çok sayıda tarihi materyalin modern dijital teknolojiyle birleştirildiği bu laboratuar, 60’lı ve 80’li yıllar arasındaki döneme ait olan ve artık kullanılamayan 50’den fazla video formatının yeniden izlenebilir hale getirilmesini ve yüksek kalitede dijitalleştirilerek gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlamaktadır.

En önemli hedef, kayıtların sınırlı dayanma süresi nedeniyle ciddi bir tehlike altında olan video sanatının kültürel mirasının kurtarılması, bakımı ve aktarılmasıdır. Bu inceleme edisyonu Almanya’daki video sanatının 40 yıllık tarihine genel bir bakışın yanı sıra uluslararası medya sanatı piyasasıyla bir karşılaştırmada bulunmayı da mümkün kılmaktadır.

DVD-İnceleme Edisyonu son 40 yıla ait 50 kadar video çalışmasını sergileyerek, Alman video sanatının çeşitliliğini örneklerle sunuyor. Bu projede Josef Beuys’un Documenta 5’te sergilediği boks maçı, Klaus vom Bruch ve Ulrike Rosenbach’ın 1977 yılında yaptıkları ve hiç bilinmeyen bir çalışmaları, Wolf Kahlen’in altı ekranda gösterilmiş olan “Kuzular” adlı çalışması ve Marcel Odenbach, Peter Weibel, Ursula Wevers gibi daha bir çok sanatçıların çalışmaları yeralmaktadır.

Deutsch:

RECORD > AGAIN!
40jahrevideokunst.de
Digitales Erbe: Ausstellung zur Videokunst in Deutschland von 1963 bis heute

“40jahrevideokunst.de“ ist ein von Wulf Herzogenrath angeregtes Initiativprojekt der Kulturstiftung des Bundes. Das Goethe-Institut hat die internationale Vermittlung der DVD – Studienedition im Rahmen dieser Kooperation übernommen.

Videogeschichte erforschen bedeutet heute vor allem zunächst einmal, das audiovisuelle Material der vergangenen Jahrzehnte wieder sichtbar zu machen. Vieles lagert vergessen in Museumsdepots und Künstlerateliers, ohne dass es angeschaut werden kann. Auf seltsamen quadratischen oder auch fünfeckigen Kassetten gespeicherte Inhalte sind verschwunden oder defekt. Die Bänder selber sind zudem kaum mehr lauffähig, da sie begonnen haben, sich allmählich aufzulösen und zu verkleben. Um diesen Verfall zu stoppen, wurde 2004 am Karlsruhe Zentrum für Kunst und Medientechnologie das Labor für antiquierte Videosysteme eingerichtet. Inzwischen verfügt es über einen großen funktionierenden historischen Gerätepark gepaart mit moderner digitaler Technik, der es möglicht, über 50 obsolete Videoformate der 60er bis 80er Jahre wieder sichtbar zu machen, hochwertig zu digitalisieren und damit für die Nachwelt zu erhalten. Wesentliches Ziel ist die Rettung, Pflege und Vermittlung des kulturellen Erbes der Videokunst, deren Fortbestand und Bewahrung durch die begrenzte Haltbarkeit ihrer Speichermedien akut gefährdet ist.

Diese Studienedition bietet einen historischen Überblick über 40 Jahre Videokunst in Deutschland sowie einen Vergleich mit der internationalen Medienkunstszene. Darunter sind u. a. der berühmte Boxkampf, den Joseph Beuys 1972 auf der documenta 5 veranstaltete, die Rekonstruktion der auf sechs Monitoren gezeigten Arbeit “Schafe” von Wolf Kahlen, Marcel Odenbach, Peter Weibel, Ursula Wevers.

Festival’in zengin programı ise şöyle:

VİDEFESTA’10
Uluslararası Medya Sanatları Festivali
International Festival of Media Arts

22-28.11.2010
Goethe-Institut Ankara, Atatürk Bulvarı No 131, Bakanlıklar, Ankara

Sanatçılar/Artists:
Sanatçılar/Artists:
John Adams, Hakan Akçura,Viktor Alimpiev, Peter Anderson, Chris Meigh Andrews&Gabrielle Bown, Selda Asal, Nancy Atakan&İpek Duben, Kevin Atherton, Joseph Beuys, Viktoriya Begalskaya, Bielicky, Christoph Blasé, Ian Bourn, Claus Böhmler, Ian Breakwell, Klaus vom Bruch, Vladimir Bystrov, Aristarkh Chernyshev&Vladislav Efimov, Gerd Conradt, David Critchley, Holger Czukay, Lutz Dammbeck, Ali Mahmut Demirel, Klaus P…eter Dencker, Peter Donebauer, Pavel Dubo, Catherine Elwes, Factory of Found Clothes, Wolfgang Flatz, Michael Geissler, Judith Goddard, Gliuklya, Dmitry Gutov&Radek Group, Genco Gülan, Özlem Günyol & Mustafa Kunt, David Hall, Gusztáv Hámos, Steve Hawley, Alp Zeki Heper, Rudolf Herz, Jochen Hiltmann, Brian Hoey&Wendy Brown, Nan Hoover Foundation, Madelon Hooykaas&Elsa Stansfiel, Oktay İnce, Anna Jermolaeva, Wolf Kahlen, Başak Kaptan, Bilge Karasu, Yakov Kazhdan, Tina Keane, Korpys&Löffler, Elena Kovylina, Tamara Krikorian, Gerd Kroske, Edmund Kuppel, Oleg Kulik, Levent Kunt, Mike Leggett, Stephen Littman, Anton Litvin, Urs Lüthi, Digne Meller Marcovicz, Marcello Mercado, Prigov Family Group, Stuart Marshall, Ernst Mitzka, Michael Morgner, Marcelline Mori, Heike Mutter, Susanne Ofteringer, Marcel Odenbach, Özhan Önder/Belit Sağ (VİDEA), Ferhat Özgür, C.O. Paeffgen, Stephen Partridge, Clive Richardson, Guia Rigvava, Klaus Rinke, Ulrike Rosenbach, Reiner Ruthenbeck, Ulrich Rückriem, Gustav-Adolf Schroeder, Walter Schröder-Limmer, HA Schult, Gerry Schum, Kirill Shuvalov, Tony Sinden, Wolfgang Stoerchle, Alper Şen, Candaş Şişman, UTV, Dmitry Vilensky, F. E. Walther, Peter Weibel, Ursula Wevers, Paul Wiersbinski, ZERGUT Group

PROGRAM

22 Kasım/November 2010, Pazartesi/Monday

11:00-12:40
Christoph Blasé, Beuys Boxkampf/Beuys’un Boks Maçı, 9’ 32’’, 1972.
Bielicky, Die Fettecke von Joseph Beuys/Beuys’un Yağ Köşesi, 39’ 26’’, 1986-87.
Claus Böhmler, Wir malen mit dem Rot des Kohls/Lahananın Kırmızısıyla Resim Yapıyoruz, 14’ 04’, 1974.
Klaus vom Bruch, Die Entführung eines Kunsthändlers ist keine Utopie mehr/Bir Galericinin Kaçırılması Artık Ütopya Değildir , 6’ 46’’, 1975.
Gerd Conradt, Gretchen Dutschke, 14’ 36’’, 1985/2009.
Holger Czukay, Jahresrückblick mit Cool in the Pool/ Cool in the Pool ile Geçen Yıla Bakış, 15’ 47’’, 1982.

13:00-14:40
Lutz Dammbeck, Herakles/Herkül, 10’ 28’’, 1984.
Klaus Peter Dencker, Starfighter-Geschichte eines Fronteinsatzes aus der Trilogie-Visuelle Poesie/Starfighter-Trilojiden Bir Cephe Operasyonu Öyküsü-Görsel Şiir, 6’, 1970.
Wolfgang Flatz, Toni, (ein Satz, der sich wiederholt)/Toni (Tekerrür eden bir cümle), 11’’, 1981.
Gusztáv Hámos, Seins Fiction II: Der Unbesiegbare/Science Fiction II: Yenilmez, 25’ 20’’, 1983/87.
Rudolf Herz, Das Haus der Kunst abtragen/Sanat Evini Yıkmak, 36’ 39’’, 1980.
Jochen Hiltmann, Für Künstler/Sanatçılar İçin, 13’ 31’’, 1972.
15:00-16:40
Nan Hoover Foundation, Movements in Light/Işıktan Devinimler, 16’ 36’’, 1975-76.
Wolf Kahlen, Achtung Aufnahme/Dikkat, Çekim Var, 22’ 52’’, 1980/2001.
Korpys/Löffler, Sammelstelle für Alt-Fernsehgeräte/Eski Televizyon Toplama Yeri, 7’ 52’’, 1995.
Gerd Kroske, Cassiber, 28’ 50’’, 1988-1989.
Edmund Kuppel, filmen – filmer – In 4 Minuten um die Welt/film çekmek-filmci-Dört Dakikada Devr-i alem, 5’ 8’’, 1975.
Urs Lüthi, ohne Titel/Başlıksız, 3’ 5’’, 1973.
15:00-18:40
Digne Meller Marcovicz, Über Wilhelm Reich-Viva Kleiner Mann/Wilhelm Reich Üzerine-Yaşa Küçük Adam, 90’, 1987.

19:00 Festival Açılışı (Festival Opening)

23 Kasım/November 2010, Salı/Tuesday

11:00-12:40
Marcello Mercado, Das Kapital/Kapital, 60’, 1999-2000.
Ernst Mitzka, Valeska Gert: Das Baby, der Tod/Valeska Gert: Bebek, Ölüm, 5’ 59’, 1969
Michael Morgner, M. überschreitet den See bei Gallenthin/M., Gallenthin’de Yürüyerek Gölü Geçer, 14’ 36’’, 1981.
Heike Mutter, Ekstase 1/Çoşku 1, 6’40’’, 1998.

13:00-14:40
Michael Geissler, “Nico”, 17’ 48’’, 1974.
Susanne Ofteringer, Nice Icon/Güzel İkon, 25’ 49’’, 1993.
Marcel Odenbach, Gespräche zwischen Ost und West/Doğu ve Batı Arasında Konuşmalar, 3’ 20’’, 1978.
C.O. Paeffgen, Erst das Hemd, dann die Kunst/Önce Gömlek, Sonra Sanat, 10’ 16’’, 1975.
Klaus Rinke, Wasser holen, Wasser bringen, Wasser schütten/Su taşımak, Su getirmek, Su dökmek, 6’, 1971.
Ulrike Rosenbach, Good luck for a better art/Daha iyi bir sanat için iyi şanslar, 5’ 12’’, 1977.
Ulrich Rückriem, Teilungen/Bölünmeler, 8’, 1971.
Ulrich Rückriem, Kreise/Daireler, 10’, 1971
Ulrich Rückriem, Diagonalen/Diyagonaller, 2’, 1971.

15:00-16:40
Reiner Ruthenbeck, Objekt zur teilweisen Verdeckung einer Videoszene/Bir Video Ekranını Kısmen Örtmek İçin Nesne, 31’ 45’’, 1974.
Gustav-Adolf Schroeder, Festival Genialer Dilletanten/Dahiyane Acemiler Şenliği, 10’ 5’’, 1981.
Walter Schröder-Limmer, Debatte/Tartışma, 11’’ 53’’, 1977-78.
telewissen-video, Der Magische Spiegel/Büyülü Ayna, 5’ 18’’ 1970-2008.
HA Schult, Medienhaus Ruhrtour/Ruhr Turu, 9’ 48’’, 1978.
Gerry Schum, Interview documenta/documenta Söyleşisi, 11’ 25’’, 1972.
Wolfgang Stoerchle, Untitled (Lamp Performance)/Başlıksız (Lamba Performansı), 2’ 31’’, 1972.
Wolfgang Stoerchle, Sue Turning, 12’, 1973.

17:00-18:40
UTV, Hans Christian Dany, Wochenschau/Haftaya bakış, 33’ 21’’, 1995.
F. E. Walther, Demonstration-Demonstration Werksatz zur documenta/documenta İçin Yapılan Çalışma Programı Nümayişi, 23’ 54’’, 1972.
Peter Weibel, Publikum als Exponat/Sergilenen Nesne Olarak Seyirci, 17’ 48’’, 1969.
Ursula Wevers, Horizontales/Vertikales Springen/YatayDikey Sıçrama, 12’ 29’’, 1979.
Paul Wiersbinski, King Nothing/Şeyimin Kralı, 5’ 56’’, 2008.

24 Kasım/November 2010, Çarşamba/Wednesday

11:00-12:40
John Adams, Stories/Hikâyeler, 13’, 1982.
Peter Anderson, Eyebath/Gözbanyosu, 8’, 1977,
Kevin Atherton, In Two Minds/İki Gönülde (2 screen version), 25’, 1978.
Ian Bourn, Lenny’s Documentary/Lenny’nin Belgeseli, 45’, 1978.
Ian Breakwell, In the Home/Evde, 10’, 1980.

13:00-14:40
David Critchley, Pieces I Never Did (3 screen version)/ Asla Parçalamadım (3 Ekranlı Düzenleme), 31’, 1979.
Peter Donebauer, Circling/Topaç, 12’, 1975.
Catherine Elwes, Kensington Gore, 15’, 1981.
Judith Goddard, Time Spent/Yiten Zaman, 12’, 1981.
David Hall, TV Interruptions (7 TV Pieces)/TV Fasılaları (7 TV Bölüm), 23’, 1971.
Mick Hartney, State of Division/Bölünme Hali, 5’, 1978.
Steve Hawley, The Extent of Three Bells/Üç Çanın Mertebesi , 5’, 1981.
Brian Hoey/Wendy Brown, Flow/Akış, 17’, 1977.
15:00-18:40
Madelon Hooykaas/ Elsa Stansfield, Split Seconds/Lahzalar, 11’, 1979.
Tina Keane, Clapping Songs/Şak Şak Şarkıları, 6’, 1979.
Tamara Krikorian, Vanitas/Beyhude, 8’, 1977.
Mike Leggett, The Heart Cycle/Devr-i Kaim, 9’, 1973.
Stephen Littman, Mirror/Ayna, 5’, 1979.
Stuart Marshall, Go thru the Motions/İsteksizce Yap, 8’, 1975.
Chris Meigh Andrews/Gabrielle Bown, Continuum/Süreklilik 5’, 1977.
Marcelline Mori, 2nd and 3rd Identity/2nci Ve 3ncü Kimlik, 10’, 1978.
Stephen Partridge, Monitor/Monitör, 6’, 1975.
Clive Richardson, Video Sketches/Video Taslakları, 22’, 1972.
Tony Sinden, Drift Guitars/Elektirikli Gitarlar, 21’, 1975.

25 Kasım/November 2010, Perşembe/Thursday

11:00-12:40
Guia Rigvava, You Can Rely On Me/Bana Güvenebilirsin, 1’29’’, 1993.
Gliuklya (Natalia Pershina-Yakimanskaya), Secret Advice/Mahrem Nasihat, 2’40’’, 2004.
The Blue Noses Group (Vyacheslav Mizin, Alexander Shaburov), New Russian Charades/Yeni Rus Sessiz Sineması, 2’20’’, 2004.
Prigov Family Group (Dmitry Alexandrovich Prigov, Natalia Mali, Andrei Prigov), The People and the State: Together We Build a New Russia/Halk ve Devlet: Biz, Birlikte, Yeni Rusyayı İnşaa Ediyoruz, 7’22’’, 2003.
Anton Litvin, Restoration/Tecdit, 11’ 19’’, 2006.
Pavel Dubo, Putin Karaoke, 50’’, 2005.
Dmitry Gutov&Radek Group, Demonstration/Nümayiş, 2’ 50’’, 2002.
ZERGUT Group, A Visualization of Domestication, or a Special Case in Contemporary Ornithology/Ehlileştirmrnin Görselleştirilmesi ya da Kuşbiliminde Özel bir Durum, 3’20’’, 2002.
Viktoriya Begalskaya, Nutcrackers/Cevizkırıcıları5’58’’, 2004.
Dmitry Vilensky. Contact/Temas, 4’40’’, 2002.
Oleg Kulik, I love Europe, Europe Does Not Love Me/Avrupa’yı Seviyorum, Avrupa Beni Sevmiyorum, 6’, 1996.
Anna Jermolaeva, 3 min. trying to survive/3 dakikada hayatta kalmaya çalışmak, 3’ 2000.
Aristarkh Chernyshev&Vladislav Efimov, Schwarzen Ecke/Siyah Köşe, 2’21, 2002.
Elena Kovylina, Waltz/Vals, 5’55’’, 2001.
Factory of Found Clothes (Natalia Pershina-Yakimanskaya-Gluklia & Olga Egorova), Scarlet Sails/Kırmızı Yelkenler, 7’, 2005.
Kirill Shuvalov, Massacre/Katliam, 59’’, 2003.
Viktor Alimpiev, Is it yours?/Senin mi?, 2’18’’, 2004.
Yakov Kazhdan, Mona Lisa/Monaliza, 58’’, 2005.
Vladimir Bystrov, Magnificat/Şaşkınlık, 5’05’’, 2005.

13:00-14:40
Özlem Günyol & Mustafa Kunt, On The Stage, 3’ 30’’, 2010.
Genco Gülan, Frigo, 26’ 32’’, 2008.
Genco Gülan, La mer, 5’ 50’’, 2008.
Genco Gülan, Su Altında 5 Vakit/5 Times A Day Under Water, 7’ 06’’, 2009.
Selda Asal, Who was I, for Real?/Sahi Ben Kimdim?, 10’ 22’’, 2008
Selda Asal, See Me!/Beni Gör!, 11’ 40’’, 2008.
Selda Asal, All Pale/Herşey Solgun, 4’, 2009.

15:00-19:40
Hakan Akçura, Kürtçe dersi / Kurdish lesson (1), 28’’, 2010.
Hakan Akçura, Kürtçe dersi / Kurdish lesson (2), 22’’, 2010.
Hakan Akçura, Öppet brev till Migrationsverket/İsveç Göçmen Bürosu’na Açık Mektup, 50’ 53’’, 2006.
Hakan Akçura, Godmorgon/Günaydın, 2 Ekranlı Video Düzenleme/2 Screen Video Instalation, 7’ 31’’+93′, 2007.
Ferhat Özgür, I Can Sing, 7’, 2008
Ferhat Özgür, Metamorphosis Chat / Metamorfoz Muhabbet, 9’ 75’’, 2009.

26 Kasım/November, 2010, Cuma/Friday

11:00-12:40
Oktay İnce, Müstehcen/Dirty, 4’ 5’’, 2005.
Oktay İnce, Rendu, 5’ 50’’, 2007.
Oktay İnce, Naturel ile Futurel, 10’, 2006
Oktay İnce, Vokal Anestezi, 23′, 2004
Oktay İnce, Dağın Ardında/Behind the Mountain, 47’, 2005.

13:00-14:40
Ali Mahmut Demirel, The Tunnel, 3’ 26’’, 2005.
Ali Mahmut Demirel, We (all) search, 3’, 38’’, 2005.
Nancy Atakan&İpek Duben, Thinking Garbage/ Düşünen Çöp, 2’ 15’’, 2005
Nancy Atakan, Lost Suitcase/Kayıp Bavul, 3’ 34’’, 2009.
Candaş Şişman, Flux, 4’ 43’’, 2010.
Candaş Şişman, Avatar, 6’ 35’’, 2009.
Candaş Şişman, Retory, 3’ 25’, 2007.
Candaş Şişman, Edicisum, 3’ 8’, 2008.
Alp Zeki Heper, Siyahlı Kadının Kokusu/Le parfum de la Dame En Noir, 5’ 54’’, 1962.
Alp Zeki Heper, Şafak/L’Aub, 7’ 44’, 1963.
Bilge Karasu, Çeşitlemeli Korku-5 Ses İçin/Fear Variations-For 5-Voice Chorus, Ses-Sound, 8’ 50’’, 1975.
Levent Kunt, Le Spectacle, 18’, 2009.
Başak Kaptan, Teras/Terrace, 1’ 8’’, 2008.
Alper Şen, Hafıza, 6’, 2003
Alper Şen, Mayın, 8’, 2009
15:00-18:40
Özhan Önder/Belit Sağ (VİDEA), Temiz Giysiler, 30’, 2010.

Güncelleme:
Özhan Önder/Belit Sağ (VİDEA), Temiz Giysiler, 30’, 2010.
Clean Clothes Campaign (Temiz Giysi Kampanyası) CCC’nin Uluslararası Forumu’nu (IF) 22-26 kasım tarihleri arasında Birleşik Metal Sendikasının Gönen’deki Kemal Türkler Tesislerinde gerçekleştireceği 100’ü aşkın ülkeden 250’ye yakın işçi, sendikacı, aktivist ve a…lan örgütlenmesi yapan kişi ya da grubun katılacağı toplantılar, VİDEA’dan Özhan Önder, Belit Sağ tarafından videolanacak, aktivistlerle yapılan röportajlar festivalle aynı tarihte gerçekleşecek bu etkinliğin içerisinde gün be gün gösterilecek ve son gün saat üçte etkinliğin videosu sergilenecek.

Sanat tarihinin çöp tenekesi – Ben Lewis


Ben Lewis’in Prospect dergisinin 24 Mayıs 2010 tarihli 171. sayısında “The dustbin of art history” başlığıyla yayınlanan makalesinin Fırat Genç tarafından yapılan ve Bir+Bir dergisinin altıncı sayısında yayınlanan çevirisi

Damien Hirst’ün geçtiğimiz ekim ayında Wallace Koleksiyonu’nun yanıbaşında düzenlediği sergideki resimler iğrençti. Pek çok eleştirmen, deliye dönmüş halde, bu işlerin Poussin ve Rembrandt’ın eserlerinin yanına bile yaklaştırılmaması gerektiğini haykırıyordu. Benim sergiyi ziyaretim çok kısa sürdü. Ama çıkışa doğru aceleyle koştururken farkettim ki, tüm bu eleştirmenler aslında yanılıyordu. O an zihnimi çelen, 18. yüzyıl Fransız ressamı François Boucher’nin devasa merdiven boyunca sıralanmış, şeffaf giysileri içindeki yarı çıplak kızlarla ve pembe putti’lerle dolu görkemli gündoğumu ve günbatımı kanvasları oldu. Fransız rokokosu koleksiyonuyla meşhur Wallace Müzesi, tam da Hirst’ün “Kayıp Aşk Yoktur – Mavi Resimler” başlıklı sergisi için olabilecek en mükemmel ortamı sunmuştu.

Zira son yirmi yılın güncel sanat ortamının genişçe bir kesimiyle –ki burada yalnızca Hirst, Jeff Koons ve Takashi Murakami gibi manşetlerden inmeyen pahalı sanatçıların işlerini değil, kamuya ait galerilerin bünyesinde çalışan kavramsal sanatçıların pek çoğunu da kastediyorum– hoppalığı, lüksü ve sanat-seviciliği yücelten, yozlaşmış, yolsuzluklara boğulmuş eski düzenin himayesine sığınmış Fransız rokokosu arasındaki paralellikler gözden kaçacak gibi değil.

Boucher’nin sanatı, Barok ekolün uhdesinde taşıdığı klasik ve Hıristiyan değerlerinden kopuşu ve de tehlikeden, çatışmadan ve ahlâkî ilkelerden arınmış, soft pornonun cennet vadisine geçişi temsil ediyordu. Benzer şekilde Hirst’ün işi de, sanattaki “burjuva emanetlerini” gözümüzü hoş etmekten öteye geçmeyen duygu yüklü görsel mecazlar mertebesinde gören modernizmden kopuşu temsil ediyor.

İktisadî ve siyasal sistemin 1789 devrimindeki kanlı sonuyla birlikte rokoko da bitti. Yunanistan krizi ve Goldman Sachs bir yana, böylesi bir kader güncel sanattan henüz ırak görünüyor. Ancak rokoko, sanat tarihinde o nihaî düşüşü yaşamış onlarca büyük akımdan sadece biri. Bir başka örnek, 19. yüzyıl sonunda romantizm ve neo-klasisizmin akademizm ve salon sanatına dönüşmesiyle yaşanmıştı. 16. yüzyılda ise İtalyan Rönesansı’nın vardığı yer manierizmin güvenli kolları olmuştu.

Bu türden bir sanat o kadar da “kötü” değildir aslında. Geç dönem üslûplar güzellikleriyle gözümüzü kamaştırabilir, ölçekleriyle bizi şaşırtabilir, ustalıklarıyla bizi etkileyebilir ya da aşırılıkları ve şatafatlarıyla bizi afallatabilirler. Zamane eleştirmenlerinin övgüleri arasında çağın ruhunu cümle âleme duyururlar.

Boucher (1703-70) örneğin, hayatı boyunca iyi para getiren işler yaptı. Aynı şey, sanatın beklenmedik bir patlama yapıp sanatçıların bol kazançlı meşhur şahsiyetlere dönüştüğü geç 19. yüzyılın İngiltere ve Fransa’sındaki akademizm ve salon sanatı için de geçerlidir. Fransız akademik ressamı William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) bir meslektaşına “benim her bir dakikam 100 frank” demişti. John Ruskin, 1871 yılında Fransız sanatçı Jean-Louis Meissonier’nin (1815-91) Napolyon savaşlarından birini tasvir ettiği 1814 adlı tablosuna 1000 Gine ödemişti. Ruskin, 1877’de aynı resmi altı kat paraya sattı. Ancak 20. yüzyılın başına gelindiğinde Meissonier’nin hem şöhreti hem de piyasa değeri yerle yeksan oldu.

Sanat hareketlerinin kemikleşen son dönemlerine has tipik bir şemadan bahsedilebilir. Böyle zamanlarda gelişmenin yerini mübalağa alır. Sanatsal kavramların, süreçlerin, tekniklerin ve temaların avadanlığı formüllerden ve alıntılardan mürekkep bir arşive dönüşür; kendi kendinin parodisi haline gelir.

Son on yılda sadece kavramsalcılık değil, belki de bütün bir modernist proje benzer bir süreçten geçmekte. Elbette ki, Andreas Gursky gibi ünlü fotoğrafçılar ya da Luc Tuymans gibi ressamlardan Lindsay Seers ve Anri Sala gibi daha az tanınan video sanatçılarına, kimi önemli ve ilham sahibi sanatçılar, son yıllarda önemli işlere imza attılar. Fakat bu asrın meşhur sanatında, absürd seviyedeki piyasa değerinden de öte, daha temel bir yanlış var.

Bana göre bugün yaşanmakta olan düşüşle önceki dönemlerin büyük akımlarının son dönemlerini ortak kesen dört estetik ve ideolojik özellik var: Sanatsal yaratımın formüllere bağlanması; sanatı ve sanatçıyı asıl konunun ve fikirlerin üzerine çıkaran narsistik kült; duygunun geri dönüşü; ve de sinizm.

1. Formül
16., 18. ve 19. yüzyıl tarzlarının manierizm, rokoko ve akademik resim– son evreleriyle aramızdaki en görünür paralellikler, sanatsal formların birer formüle dönüşmesinden kaynaklanıyor. Modernist hareketlerin –her biri onu keşfeden sanatçı gurubuna özgü olan– ikonik süreçleri bugün artık birer şablona dönüşmüş durumda. Foto-realizm örneğin, 1970’lerin sanat tarihinde bir evreydi; şimdiyse çok sayıda sanatçının işlerinde foto-realist bir “damar” var. Hirst kendi haplarının (ya da çocuğunun doğumunun), Jeff Koons paket kâğıtlarının foto-realist resimlerini yaparken, güncel Hint sanatçı Subodh Gupta foto-realist tarzda çömlek ve tavalar yapıyor.

1960’ların sonunda Bruce Nauman neon ışıklarla yazılmış rahatsız edici sözcük oyunları yaratarak öncü olmuştu, bugünse şu gökyüzünün altındaki her sanatçının bir de neon işi var. İngiltere’den birkaç örnek: Tracey Emin neonla aşk mesajları yazdı, Shezad Dawood ağaçlar arasına neonlarla Arapça sözcükler astı, Martin Creed ise Tate Britain’ın önüne gene neonla yazılmış “Her şey çok güzel olacak” sloganını yerleştirdi. Karelemeler, seriler, aynalar, küp ya da geometrik cisimler bolca kullanılan diğer minimalist formlara örnek. Resimde bunlara mukabele eden araç ise fırça darbeleri ve sıçratmalar.

Bu türden formüllerin ortaya çıkmasının daha ileri sonuçları da mevcut. Bundan otuz sene önce bir sanatçının kendi tarzını geliştirmesitüm bir kariyerini alırdı. Şimdiyse pek çok sanatçı modernizm içinden seçtiği üslûplara kendi ufak numaralarını ekleyip işlerini yaratıyor. Soyut resim, vitrinler, readymade, karelemeler ve foto-realizm üzerine işlerini kuran Hirst yine iyi bir örnek. Sanatçıya özgü tarz bir markaya dönüşebiliyor, burada tarzın “gelişim”inden anlaşılan ise bu markanın farklı konulara uygulanması anlamına geliyor. Subodh Gupta’nın “tarzı” Hint yemek kap kacakları örneğin. Öğle yemeği için kullandığı çömlek ve kapları düzgün minimalist sıralar halinde raflara dizerek başladı işe, ardından bunları dinamik öbekler haline getirdi ve devasa kafatasları ya da nükleer patlama ânında havaya yükselen mantar şeklinde bulutlar yapmak için lego gibi kullandı.

Hiç şaşırtıcı olmayan biçimde –hatta mantığa gayet uygun olarak– bu alanda intihal çok yaygın, ama kimse bundan bahsetmiyor. Son zamanlarda gördüğüm en aşırı örnek, Ai Weiwei’nin “Sonsuza Dek Bisiklet” (2003) adlı devasa bisiklet heykeliydi. Ölçeği bir yana, işin konseptini Gabriel Orozco’nun 1994 tarihli “Dört Bisiklet”inden (Her zaman Tek Bir Yön Vardır) ayırmak neredeyse imkânsız gibi.

Postmodernizm fikri altında toplanan bir dizi düzmece sanat kuramı bu süreci maskeleyecek biçimde evrildi. Postmodernizm çağında bize özgünlüğün artık bittiği, temellük etmenin tercih edilir hale geldiği, tarzın öldüğü, çoğulculuğun geçer akçe olduğu söylendi. Herhangi bir büyük akımın son evresi için söylenebilecek laflar bunlar. Manierizm zamanında önceki ustalardan yapılan alıntılar icadın yerini almış, realizm dekorasyona dönüşmüştü.

Michelangelo ve Leonardo’nun canlı modelleri ve cesetleri inceleyerek yaptığı kas yapısı çizimlerinin yerini bedenlerin yüzeyine serpiştirilmiş fırça darbeleri almıştı.

2. Narsisizm
Gelelim günümüz sanatının bizleri hayal kırıklığına uğratan ikinci özelliğine: Narsisizm ve kendi kendini pohpohlama. 19. yüzyıl sonunun neo-klasisizmi sanatın kendisine dair takıntısıyla hermetik bir sanat akımıydı. Bouguereau’nun resimleri Michelangelo ve Botticelli’den alınıp idealize edilmiş klasik dünyanın –ki bu ideal dünyanın kökleri bütünüyle sanat ve arkeoloji alanındadır– içine konumlandırılmış figürlerle doludur.

Benzer şekilde bugünkü güncel sanat işlerinin büyük çoğunluğu sanatla ilgili işler. Turner Ödülü sahibi Mark Leckey’in “Cennetten Çıkma” (2004) adlı işinde kamera Jeff Koons’un pırıl pırıl heykeli “Tavşan”ın (1986) etrafında dönerken heykelin yüzeyinde Leckey’in apartman dairesinin yansımasını görürüz. Ünlü graffiti sanatçısı Banksy, Kate Moss’un stencil portresini Warhol’un Marilyn ve Campbell Çorba Kutusu işlerinin tarzında yaptı. Londra’da mukim Amerikalı sanatçı Peter Coffin ise Alberto Giacometti, Max Ernst, Jean Dubuffet, Robert Indiana, Yves Klein ve Jeff Koons’un işlerinin iki boyutlu siluetlerinden oluşan bir dizi hazırladı. Liste uzar gider.

Bu narsistik ortamda readymade’in dört bir yanı sarmasının da payı oldu. Marcel Duchamp, Man Ray ya da Joseph Beuys gibi isimlerin elinde readymade, sanat işinin yaratımını ve algılanmasını yeniden tanımlamanın bir aracıydı. Herhangi bir nesne, sanatın temel tanımlarını altüst etmek (Duchamp’ın ünlü pisuarı), bilinçdışını keşfe çıkmak (Man Ray) için ya da simgesel amaçlarla (Beuys) kullanılabiliyordu.

Bugünse readymade, tüm insan tecrübesinin, bir sanatçı onu o şekilde gösterdiği anda “sanat”a dönüşebileceği görüşünün bir ifadesine dönüştü. Rirkrit Tiravanija kendi dairesini bir galeride yeniden inşa etti; Richard Prince sigara reklamlarını fotoğraflayıp çerçeveledi; Carsten Höller Tate Modern’da lunaparktakiler gibi büyük kaydıraklar inşa etti. Sanatçı mitolojisinin yerle bir olduğuna dair tüm o postmodernist iddiaların aksine, bana kalırsa bu türden bir emperyal hırs sayesinde sanatçı daha önce hiç olmadığı kadar mitolojik bir figüre dönmüş durumda.

3. Duygu
Günümüz sanatının bu ışıl ışıl hali –güncel sanatçıların boğazlarına kadar ticarîleşmiş olmaları, tüm o kutsayıcı ton ve işlerin kitlesel üretimi–küratör-eleştirmenlerce kavramsalcılığın can sıkıcı entelektüel yılları karşısında belirmiş bir tepki olarak meşrulaştırılıyor. Şu isyanın muhafazakârlığına bakın hele. Sanat küçük, yüzeysel ve tüm o hisler dünyası içinde kendiyle meşgul bir şey haline geldi. Gerçek anlamda entelektüel ya da harekete geçirici olmaktan çıkıp duygusal bir şeye dönüştü.

Minimalizm ya da kavramsalcılık gibi tarzlar örneğin, sanat objesinin tanımını genişletmeye yaramışlardı. Heykel ve resimdeki alışılmışlıkları aşmanın, görsel algıyı keşfetmenin mücadelesini vermişlerdi. Bir heykel öylece yere serilebiliyordu, Carl Andre’nin tuğlalarla yaptığı gibi. Donald Judd’un kutuları mesela, en basit boş mekânı ifade edebiliyordu ya da Richard Serra’nın çelik levhaları bariz kırılganlıklarıyla sizi korkutabiliyordu. Ellsworth Kelly’ninkiler gibi soyut monokrom bir resim, çerçeveyi devreden çıkararak ya da resmi çaprazlamasına yerleştirerek yüzlerce yıllık varsayımları tersyüz edebiliyordu.

Şimdiyse tüm bu araçlar duygusal sonuçlar elde etmek için kullanılıyor. Hirst’ün monokrom kelebek resimleri, rokokonun pastoral sahneleri gibi, güzel ve hoppa bir estetiğin peşinden koşuyor. Gene Hirst’ün ecza dolabına dizili ilaçları resmettiği Modern Tıp serisi, salonlarda bulunacak türden peri resimlerinin çağdaş versiyonlarını sunuyor. Tracey Emin’in 2008 Folkestone Trienali’nde açık alanlarda sergilenen çocuk kıyafetleri yerleştirmesi, Takashi Murakami’nin sevimli Japon çizgi film karakterleri ve de Jeff Koons’un devasa boyutlardaki balon köpekleri, Bouguereau’nun, etraflarını melekler sarmışken anneleri tarafından karınları doyurulan çocuk imgeleri gibi sulu zırtlak bir kayıt düşüyor zihnimize.

Tekrar etmek gerekirse, bu resimlerin ille de”kötü” olmaları gerekmez -nitekim Bouguereau’nun ya da Boucher’nin resimleri kötü değildi– ama bunların kitsch olduğuna da şüphe yok.

4. Sinizm
Güncel sanatçılar, onların küratörleri ve kuramcıları bu kusurların pek çoğunu ikrar ederler, işlerini savunurken kendi malzemelerine karşı eleştirel bir tutum takınırlar.

Evet, Koons’un parıldayan balonu kitsch’tir, ama tam da bu yüzden sanattaki beğeniler hiyerarşisini altüst eder. Evet, Hirst’ün dizi dizi endüstriyel elması sıraladığı altın kaplama dolapları ahmakçadır, ama bu, onlara hayranlıkla bakan toplumun bir eleştirisidir. Kendi noksanları üzerine işler üreten başka sanatçılar da oldu. Maurizio Cattelan, 1993’te, erken tarihli parlak işlerinden birinde canlı bir eşeği ve avizeyi bir New York galerisine yerleştirmiş ve iyi bir fikirle çıkıp gelememesini konu etmişti.

Alman sanatçı Martin Kippenberger (1953-97) kariyerinin büyük kısmını kayda değer sanat işleri yapma arzusunun nasıl durmaksızın hayal kırıklığıyla sonlandığını tasvir eden işlere ayırmıştı. Başarısızlığa dair şaşırtıcı derecedeki dürüst tavır, umutsuzluk ve fikirsizlik, modernizmin son döneminin temel bileşenleri.

Rokoko ve akademizm de bu türden bir günah çıkarma dönemi yaşamıştı. Boucher’nin en iyi resimlerinden biri, en önemli hamilerinden Madame de Pompadour’u resmettiğidir (1756). XV. Louis’nin metresi tuvalet masasında oturmuş, o sıralar saray ahalisi arasında moda olan beyaz pudra ve rujunu sürüyordur. Ama bu öylesine bir saray portresi değildir. Boucher, çoğu kez, zaten yaptıkları makyajla “boyanmış” olan kadınları boyamakla, doğada varolmayan pembe ve morları kullanmakla eleştirilmiştir. Bu işinde ise tam da makyaj yapım aşamasını göstererek kendisine gelen eleştirileri kucaklar. Dahası, Madame de Pompadour aynadaki yansımasına bakarken ve pudra fırçasını tıpkı kendi portresini yapan bir ressam edasıyla tutarken resmedilmiştir.

Burada sanat kendi yüzeyselliğini kutsamaktadır. Böyle yaparak kendisine yöneltilen her türden eleştiriyi masseder, tıpkı Warhol’un meşhurları ya da Hirst’ün, sanatına yöneltilen eleştirileri ya da yaltaklanmaları alaya aldığı “Altın Buzağı”sı gibi.

François Boucher, Madame de Pompadour, oil on canvas, 1750

Kimin şöhreti sürüp gidecek?
19. yüzyılın sona ermesinden kısa bir sonra akademik resmin piyasası çöktü. Bir zamanlar binlerce pound’a (bugünün milyonlarına denk geliyor bu para) alıcı bulan resimlerin fiyatı birkaç yüz pound’a düştü.

Koleksiyoncuların bazıları “alternatif” sahalara açılmıştı bile. Édouard Manet, Gustave Courbet, Edgar Degas ve empresyonistler gözdeydi artık. Salon sanatçılarının gördüğü abartılı ilgiden uzak da olsa, işleri sergilenen, koleksiyonlara toplanan sanatçılar bunlardı. Ama salon sanatçılarının aksine, bu “alternatif” sanatçıların şöhreti bugüne kadar sürdü.

Tıpkı 19. yüzyılın sonunda olduğu gibi, son on yıl içinde de ilham sahibi önemli sanatçılar çıktı. Ama gözümüzün önünde neler olup bittiğini tam olarak görebilmek için bu son on yılın en meşhur işlerinin pek çoğunun yaratıcılıktan uzak, mükerrer, sinik ve para düşkünü olduğunu kabul etmemiz gerekiyor. Şöhretin, debdebenin, büyük paraların sanatını defetmek için niye gelecek kuşakları bekleyelim ki? Sanatçıların, onların milyarder hamilerinin ve yaltakçı küratörlerinin suratına neden Troçki’nin şu sözlerini haykırmayalım: “Sizler acınası durumda, izole bireylersiniz. İşiniz bitmiş sizin. Rolünüz burada sona erdi. Ait olduğunuz yere, sanat tarihinin çöplüğüne gidin!”

Yeni blogum yayında: Geçip de kalanlar…


“Geçip de kalanlar…” bu toprakların uzun tarihinde başına gelen, başına getirilen ama bizim “geçti de gitti maaşallah!” diyemediğimiz, yüzleşme gerektiren çokça şeye dair, internet üzerinde arayıp, bulup, yaygınlaştırmayı seçtiğim hemen her şeyin yeralacağı bir blog. Arada bir de nefes almak için, yine bu topraklarda akan hayata dair birileri emek verip yazmış, çizmiş, basmış olsa da bizim pek görmediğimiz şeylere de yer vermeyi düşünüyorum. Sizlerin bu bloga taşınmasını uygun bulacağınız her şeye dair önerilerinize de açığım.